Prosečna penzija pokazuje opšti nivo primanja penzionera u Srbiji, ali ne predstavlja iznos koji prima najveći broj korisnika.
Na ukupni prosek utiču i veoma visoke penzije manjeg broja ljudi, dok većina penzionera prima manje od objavljenog proseka.
Najnoviji podaci pokazuju koliko iznosi prosečna penzija, kako se menjala prethodnih godina, kolike su razlike između starosnih, invalidskih i poljoprivrednih penzija i kakve su projekcije do 2027. i 2030. godine.
Kolika je prosečna penzija u Srbiji?
Prosečna penzija dobija se kada se ukupan iznos isplaćenih penzija podeli ukupnim brojem korisnika. Zbog toga ovaj iznos ne pokazuje koliko prima tipičan penzioner, već predstavlja aritmetičku sredinu svih isplaćenih penzija.
Zvanični podaci periodično se ažuriraju, pa se u tekstovima objavljenim početkom 2026. godine mogu pronaći nešto niži iznosi. Razlike su uglavnom male i odnose se na različite obračunske mesece.
Zašto se iznosi u izvorima razlikuju?
Za januar 2026. godine prosečna penzija iznosila je 56.843 dinara, a podatak je objavljen 23. februara 2026. godine. U martu je u medijima naveden prosečan iznos od 56.834 dinara, dok je prosek za maj dostigao 56.846 dinara.
Razlike od nekoliko dinara mogu nastati zbog više razloga:
- podaci se odnose na različite obračunske mesece
- menja se broj korisnika penzija
- menja se odnos različitih kategorija penzionera
- statistika se može naknadno ažurirati
- iznosi se nekada zaokružuju
Kao glavni podatak treba koristiti najnoviju zvaničnu vrednost od 56.846 dinara, dok stariji podaci mogu da posluže za prikaz kretanja prosečne penzije tokom 2026. godine.
Kako se prosečna penzija menjala prethodnih godina?
| Godina ili period | Prosečna penzija |
|---|---|
| 2018. | oko 26.324 dinara |
| 2020. | oko 28.000 dinara |
| 2022. | oko 38.000 dinara |
| 2024. | oko 46.000 dinara |
| Oktobar 2025. | oko 50.686 dinara |
| Januar 2026. | 56.843 dinara |
| Maj 2026, zvanični podatak PIO fonda | 56.846 dinara |
U periodu od 2018. do 2026. godine prosečna penzija je više nego udvostručena. Posebno povećanje zabeleženo je između oktobra 2025. i januara 2026. godine.
Prosek je u oktobru 2025. iznosio oko 50.686 dinara, dok je u januaru 2026. dostigao 56.843 dinara. Nominalna razlika iznosila je približno 6.157 dinara.
Nominalni rast pokazuje koliko je penzija povećana u dinarima. Realni rast pokazuje koliko više robe i usluga penzioner može da kupi tim novcem. Ova dva podatka nisu ista, jer povećanje cena može da umanji efekat većeg nominalnog iznosa.
Cene hrane, lekova, energenata i drugih osnovnih proizvoda rasle su tokom prethodnih godina, pa kupovna moć penzionera nije rasla istom brzinom kao iznos penzije.
Prosečna penzija je 2012. godine, preračunata u evre, iznosila oko 204 evra, dok je početkom 2026. dostigla približno 485 do 488 evra.
Koliko je poslednje povećanje uticalo na prosečnu penziju?
Penzije su povećane za 12,2 odsto, počev od 1. decembra 2025. godine. Efekat tog povećanja bio je vidljiv na isplatama početkom 2026. godine.
Pre povećanja, prosečna penzija za oktobar 2025. iznosila je oko 50.686 dinara. U januaru 2026. prosečan iznos dostigao je 56.843 dinara. Penzioner sa prosečnim primanjima dobio je približno 6.000 dinara više mesečno.
Na primer, penzija od 40.000 dinara povećana je na sledeći način:
- prethodna penzija iznosila je 40.000 dinara
- povećanje od 12,2 odsto iznosilo je 4.880 dinara
- novi iznos penzije bio je 44.880 dinara
Svi korisnici dobijaju isto procentualno povećanje, ali ne dobijaju isti iznos u dinarima. Na penziju od 30.000 dinara povećanje od 12,2 odsto iznosi 3.660 dinara. Na penziju od 60.000 dinara povećanje iznosi 7.320 dinara.
Korisnici čija penzija ne prelazi 73.734 dinara imaju pravo na poseban novčani dodatak u periodu od decembra 2025. do novembra 2026. godine. Relativno veći dodatak namenjen je penzionerima sa nižim primanjima.
Poređenje penzija prema kategoriji korisnika
Iznos penzije znatno se razlikuje u zavisnosti od kategorije korisnika.
Starosni penzioneri imaju najviši prosek među posmatranim grupama, dok poljoprivredni penzioneri primaju znatno manje.
Starosne penzije
Prosečna starosna penzija iznosi oko 60.915 dinara. To je približno 4.100 dinara više od ukupne prosečne penzije.
Na visinu starosne penzije najviše utiču:
- dužina radnog staža
- zarade ostvarene tokom radnog veka
- visina uplaćenih doprinosa
- broj ličnih bodova korišćenih u obračunu
Osobe koje su duže radile, imale veće prijavljene zarade i redovno uplaćene doprinose po pravilu ostvaruju višu penziju.
Invalidske penzije
Prosečna invalidska penzija iznosi oko 51.818 dinara. To je približno 5.000 dinara manje od ukupne prosečne penzije i oko 9.100 dinara manje od prosečne starosne penzije.
Invalidsku penziju mogu da ostvare osiguranici kod kojih je, pod zakonom propisanim uslovima, utvrđen potpuni gubitak radne sposobnosti.
Poljoprivredne penzije
Prosečna poljoprivredna penzija iznosi oko 24.660 dinara. Ona je manja od polovine ukupne prosečne penzije i približno je 36.255 dinara niža od prosečne starosne penzije.
Prosečna poljoprivredna penzija predstavlja približno 43 odsto ukupnog proseka od 56.846 dinara. Ova kategorija ima najniži prosečan iznos među posmatranim grupama.
| Kategorija | Prosečan iznos | Razlika u odnosu na ukupni prosek od 56.846 dinara |
|---|---|---|
| Starosne penzije | 60.915 dinara | oko 4.069 dinara više |
| Invalidske penzije | 51.818 dinara | oko 5.028 dinara manje |
| Poljoprivredne penzije | 24.660 dinara | oko 32.186 dinara manje |
Ukupna prosečna penzija obuhvata starosne, invalidske, porodične, poljoprivredne i druge kategorije. Zbog toga se ne može poistovetiti sa prosekom bilo koje pojedinačne grupe.
Da li većina penzionera prima prosečnu penziju?
Većina penzionera ne prima prosečnu penziju od 56.846 dinara. Prosek je aritmetička vrednost na koju utiču i veoma visoke penzije manjeg broja korisnika.
Srbija ima oko 1,66 miliona korisnika penzija, a približno 59 odsto penzionera prima manje od prosečne penzije. Oko 14 odsto korisnika prima najniži zakonski iznos.
Na osnovu približnog broja korisnika, to znači:
- oko 979.000 penzionera prima manje od proseka
- približno 232.000 korisnika prima najniži zakonski iznos
Ovo su okvirni proračuni dobijeni primenom navedenih procenata na približan broj od 1,66 miliona korisnika.
Visoke penzije manjeg broja korisnika podižu aritmetičku sredinu. Zakonski maksimum prelazi 286.000 dinara, dok poljoprivredni penzioneri u proseku primaju oko 24.660 dinara.
Za realniji prikaz raspodele primanja koristila bi se medijalna penzija. Medijana predstavlja iznos od kojeg polovina korisnika prima manje, a polovina više.
Kod neravnomerne raspodele primanja medijana je najčešće niža od proseka.
Najniža i najviša penzija u Srbiji
Razlika između najnižih i najviših penzija u Srbiji veoma je velika. Dok deo korisnika prima zakonom utvrđen minimalni iznos, mali broj penzionera ostvaruje penziju koja je nekoliko puta viša od državnog proseka.
Najniži iznosi razlikuju se prema kategoriji osiguranja, pa poljoprivredni penzioneri imaju niži zakonski minimum od korisnika iz kategorije zaposlenih.
Najviša penzija, sa druge strane, ograničena je zakonom i može je ostvariti samo mali broj korisnika sa dugim stažom i visokim uplaćenim doprinosima.
Najniže penzije
Najniži zakonski iznos penzije razlikuje se prema kategoriji osiguranja.
Najniža penzija iznosi:
- 31.092 dinara za korisnike iz kategorije zaposlenih
- 24.443 dinara za poljoprivredne penzionere
Razlika između ova dva najniža iznosa iznosi 6.649 dinara mesečno.
Najniža penzija za zaposlene predstavlja oko 55 odsto prosečne penzije od 56.846 dinara. Najniža poljoprivredna penzija predstavlja oko 43 odsto ukupnog proseka.
Prosečna poljoprivredna penzija od 24.660 dinara samo je oko 217 dinara viša od najnižeg zakonskog iznosa za poljoprivredne penzionere.
Približno 14 odsto svih penzionera prima najniži zakonski iznos. Ove vrednosti menjaju se nakon usklađivanja penzija, pa ih treba proveriti neposredno pre objavljivanja ili donošenja finansijskih odluka.
Najviša penzija
Najviša penzija ograničena je na 286.368,57 dinara mesečno. Maksimalni iznos proizlazi iz zakonskog ograničenja obračuna penzije.
Najviša penzija je približno pet puta veća od ukupne prosečne penzije i više od jedanaest puta veća od prosečne poljoprivredne penzije.
Maksimalni iznos od 286.368,57 dinara prima samo 11 korisnika. Među njima je deset korisnika starosne penzije i jedan korisnik porodične penzije. Svi pripadaju kategoriji zaposlenih.
Još 72 korisnika prima drugi maksimalni iznos od približno 230.145 dinara.
U drugim podacima pominje se približno 85 korisnika zakonskog maksimuma. Ova razlika može da bude posledica različitog statističkog perioda ili šireg obuhvata korisnika, pa podatke ne treba predstavljati kao da se odnose na isti datum i potpuno istu kategoriju.
Visina pojedinačne penzije zavisi od radnog staža, zarada i uplaćenih doprinosa. Ipak, konačni obračun ne može da pređe zakonom utvrđeni maksimum.
Kolika je kupovna moć prosečne penzije?
Prosečna penzija od 56.846 dinara predstavlja nominalni mesečni iznos. Njena stvarna vrednost zavisi od cena proizvoda i usluga koje penzioneri redovno plaćaju.
Na kupovnu moć naročito utiču cene:
- hrane
- lekova i zdravstvenih usluga
- električne energije
- grejanja
- komunalija
- stanovanja
- prevoza
Isti iznos penzije nema jednaku vrednost za osobu koja živi u sopstvenom stanu bez većih zdravstvenih troškova i za osobu koja plaća kiriju, lekove i dodatnu negu.
Položaj korisnika prosečne penzije od 56.846 dinara znatno se razlikuje od položaja penzionera koji prima najnižu penziju za zaposlene od 31.092 dinara ili najnižu poljoprivrednu penziju od 24.443 dinara.
Razlika između prosečne penzije i najniže poljoprivredne penzije iznosi približno 32.403 dinara mesečno.
Povećanje penzija od 12,2 odsto ne znači automatski da je životni standard porastao za isti procenat. Ako su u međuvremenu poskupeli hrana, lekovi, energija i usluge, realno poboljšanje može biti znatno manje.
Za preciznu procenu kupovne moći potrebno je koristiti podatke o inflaciji i strukturi potrošnje penzionerskih domaćinstava.
Projekcije povećanja penzija do 2027. i 2030. godine
Najavljeni cilj je da prosečna penzija do kraja 2027. godine dostigne približno 650 evra, dok se za 2030. godinu pominje iznos od približno 750 evra.
U poređenju sa prosekom od 485 do 488 evra početkom 2026, dostizanje 650 evra zahtevalo bi nominalni rast od približno 162 do 165 evra. To predstavlja povećanje od oko 33 do 34 odsto.
Dostizanje 750 evra zahtevalo bi rast od približno 262 do 265 evra, odnosno oko 54 do 55 odsto.
Ovo su matematička poređenja sadašnjeg proseka i najavljenih ciljeva. Ne predstavljaju zvaničnu prognozu godišnjih stopa povećanja.
Ostvarenje najavljenih iznosa zavisi od više faktora:
- budućih usklađivanja penzija
- rasta zarada
- inflacije
- kursa dinara prema evru
- budžetskih prihoda
- broja zaposlenih koji uplaćuju doprinose
- odnosa broja zaposlenih i penzionera
Iznosi od 650 i 750 evra predstavljaju političke i ekonomske ciljeve, a ne zakonom garantovane iznose.
Najavljeno je i brže povećavanje najnižih penzija kako bi se smanjila velika razlika između korisnika sa najnižim i najvišim primanjima.
Ponovo je pomenuta i ideja o 13. penziji kao dodatnom obliku podrške najugroženijim penzionerima. Ovu mogućnost ne treba predstavljati kao usvojenu meru, već kao predlog koji je ponovo postao aktuelan.
Za kraj
Prosečna penzija u Srbiji za maj 2026. godine iznosila je 56.846 dinara**. Iako je nominalni iznos više nego udvostručen u odnosu na 2018. godinu, oko 59 odsto penzionera i dalje prima manje od proseka.
Položaj penzionera ne može se procenjivati samo na osnovu aritmetičke sredine. Potrebno je posmatrati najniže iznose, razlike između kategorija, inflaciju, troškove života i stvarnu kupovnu moć penzije.
